Muziek maken met schakelaars voor dummies

Hier ziet u een aantal schakelaars die speciaal zijn ontwikkeld voor mensen met een beperking.

schakelaars1

Deze schakelaars zorgen ervoor dat mensen met een ernstige motorische beperking de computer, hun elektrische rolstoel of andere gebruiksvoorwerpen kunnen bedienen. Wij gebruiken deze schakelaars om muziek te maken.

Muziek maken met schakelaars is laagdrempelig. Hoe ernstig de beperking ook is, er is altijd een schakelaar te vinden die juist geschikt is voor die ene deelnemer.

De keuze om met schakelaars te werken wordt dus vaak vanuit de motorische mogelijkheden van de deelnemer genomen. Dit is echter niet altijd de regel. Het spelen van muziek door middel van schakelaars is simpel en overzichtelijk. Hierdoor is het voor kinderen een uitermate geschikt middel om met muziek in aanraking te komen. Als groepsactiviteit in de klas of als hulpmiddel bij ergo-, logo-, muziek- en fysiotherapie. Muziek maken met schakelaars is ook geschikt voor kinderen met een lage cognitie. Het kan al vanaf zeer jonge leeftijd worden toegepast.

Met het bovenstaande als uitgangspunt worden hieronder twee verschillende muzieksystemen besproken. Uitgangspunt bij het ontwikkelen van beide systemen was de gebruiksvriendelijkheid voor de begeleiders.

Systeem 1 – Een computer met randapparatuur en muzieksoftware

De muzieksoftware komt uit de Verenigde Staten. Het betreft twee programma’s geschreven door Jon Adams: Switch Jam en Switch Ensemble. Het zijn zeer toegankelijke muziekprogramma’s. De layout is overzichtelijk en begrijpelijk. Om schakelaars op de computer aan te kunnen sluiten is er een USB-schakelaarinterface nodig. Wij kiezen voor de JOYBOX.
 Het totale pakket voor onze Windows computer:

• 1 of meerdere schakelaars

• de muzieksoftware: Switch Jam en Switch Ensemble

• een USB-schakelaarinterface: de JOYBOX

• door ons ontwikkelde gebruiksvriendelijke besturingssoftware (HOTKEY) voor de JOYBOX.

• eventueel een extra verloopsnoertje naar bv hoofdsteunschakelaars

switches

In Switch Jam is men één van de vier muzikanten. Men zingt, speelt saxofoon, keyboard of (bas)gitaar door de schakelaar te gebruiken. Maximaal 4 deelnemers.

Switch Ensemble is mijn favoriete programma. Switch Ensemble heeft twee verschillende functies. U kunt het gebruiken als sample-speler en als virtueel keyboard. Een sample-speler kan met het beste omschrijven als een muziekfragmentenspeler. Iedere keer als men op de schakelaar duwt, wordt een stukje muziek ten gehore gebracht. Dat kan van alles zijn, een scheurende gitaar, percussie, zang. Men kan ook zelf stukjes zang inladen. Een liedje is dan in stukjes (frases) gehakt. Zo kan iemand met spraakproblemen toch een liedje zingen! De tweede functie lijkt op een “synthesizer” keyboard. Men speelt losse akkoorden of noten. U heeft hierbij de keuze uit 128 geluiden. Het is mogelijk om zelf Tonebells te programmeren.

 

De Quintet

Alles draait om de eenvoud.

IF

quintet2

Forced hand use: stimuleren van de aangedane arm met de Quintet

De Quintet is een spannend apparaat waar tot vijf schakelaars op aangesloten kunnen worden. De Quintet is speciaal gemaakt voor leerkrachten, therapeuten, begeleiders en ouders die muziek willen gebruiken als een activiteit met kinderen of volwassenen. Hij is echt ontworpen voor het veldwerk, een robuuste zelfstandig werkende muziekdoos vol met voorgeprogrammeerde liedjes. De Quintet heeft een ingebouwde speaker en werkt op een accu.

Het is een kwestie van aanzetten en spelen. Er gaat dus geen kostbare therapietijd verloren en u neemt hem makkelijk onder de arm mee naar verschillende therapieruimtes. De Quintet wordt geleverd met een werkboek met tal van leuke activiteiten.
 De Quintet is zeer geschikt voor spelen met een groep, waarbij iedere deelnemer zijn eigen taak binnen een muziekstuk krijgt. Maar het is ook geschikt als therapeutisch hulpmiddel. Zo kan een therapeut de Quintet prima gebruiken om op een leuke en spannende manier een kind te laten kennismaken met het concept van schakelaar gebruik. Bij forced hand Use training is de Quintet een uitermate geschikt middel gebleken.

De adremo hoofdsteun

Het is lastig mensen met ernstige spasticiteit toegang te geven tot muziek. Een aantal van onze leerlingen met Spastische Quadriplegie maakt gebruik van Adremo hoofdsteunbesturing. In deze hoofdbesturingsteun zitten 2 of 3 schakelaars. De Adremohoofdsteun is in onze setup prima te gebruiken als muziekinstrument! Het ziet er ook nog eens gaaf uit!

adremo_snoer

Om de Adremohoofdsteun aan de JOYBOX of Quintet aan te sluiten is er een verloopsnoertje nodig. Dit is verkrijgbaar bij de firma Adremo.

Meer over Switch Ensemble  
Ik maak graag zelf Tonebells. Als u met de rechtermuisknop op één van de acht tonebells drukt krijgt u dit veld te zien.

tonebells

Met behulp van dit veld maak ik mijn eigen Tonebells. Met “Import sound” importeer ik mijn zelf opgenomen stukjes zang. Of ik maak mijn eigen toonladders als ik “Play Synthesizer” aan vink.

Ergens op uw computer staat het Mapje “Switch Ensemble”. Waarschijnlijk onder “programfiles” (XP) of onder mijn Documenten (Vista, Windows 7)
. Dit is de plek waar u zelf gemaakte Tonebells en samples opslaat. 
Ik heb zelf een aantal Tonebells gemaakt. Deze kunt u hier downloaden. (new tonebells) Heeft u zelf nieuwe Tonebells gemaakt? Stuur ze naar ons op!

Muziek Improvisaties met schakelaars met het programma Switch Ensemble

Improvisatie is de mogelijkheid om eigen unieke muziek te creëren, hier en nu, zonder teveel na te hoeven denken. Het is een geweldige manier om zich te uiten. Dit kan al vanaf zeer jonge leeftijd. Improviseren is heel goed voor de mentale ontwikkeling. Iemand die goed muziek kan improviseren kan vaak ook in het dagelijks leven goed improviseren.

2schakelaars

We gaan nu kijken hoe met Switch Ensemble kunnen improviseren. Als uitgangspunt gebruiken we een standaard instelling. Twee schakelaars waarmee men in een gegeven toonladder omhoog en omlaag kan spelen, één stap per keer.

Er zit een beperking in deze mogelijkheid tot improvisatie.

joybox

Om nog meer mogelijkheden te creëren, heeft mijn zoon extra software geschreven waardoor het mogelijk wordt om met een extra 3e schakelaar een noot te herhalen. Met een vierde schakelaar is het zelfs mogelijk om noten uit de ladder over te slaan! Deze extra software (HOTKEY) is wederom zeer gebruiksvriendelijk, 1 muisklik is voldoende om het te activeren. U dient wel de Joybox USB interface te gebruiken.

 Dus met onze extra software kunt u tot 4 schakelaars gebruiken.
Schakelaar A voor omhoog in de toonladder
Schakelaar B voor omlaag in de toonladder
Schakelaar C herhaalt de laats gespeelde noot
Schakelaar D zorgt ervoor dat de volgend gespeelde noot 1 of meerdere Tonebells overslaat (intervalschakelaar).

De Improvisatie “Hotkey” voor extra functies binnen Switch Ensemble kunt u hier downloaden.

Externe geluidsbronnen aansturen met Switch Ensemble

Ten slotte is het ook mogelijk om met Switch Ensemble andere geluidsbronnen aan te sturen. Dat kan een een muziekprogramma op dezelfde computer zijn. Maar het kan een externe geluidsbron zijn, zoals een geluidsmodule, een keyboard enz.

MIDImapper

Nu is dit een vrij technisch verhaal en het voert te ver om nader in te gaan op de twee gratis programma’s ik daar voor gebruik. De rest dient men zelf uit te zoeken. Het eerste programma heet “Midi Yoke”www.midiox.com. Dit programma geeft 8 virtuele Midi kabels. Deze Midi kabel wordt dus de verbinding tussen Switch Ensemble en de nieuwe geluidsbron. Het tweede programma is Putzlowitschs Midi mapper. In dit programma selecteert u Midi Yoke 1 als output. In het ontvangende programma selecteert u dan ook Midi Yoke 1.

Succes!
Ruud van der Wel – Augustus 2011

Facebook YouTube Flickr
Copyright © MBMM. All rights reserved.